Suíomh nua dúchas.ie agus Bailiúchán Grianghraf seolta ag Joe McHugh T.D.

Sheol Príomh-Aoire an Rialtais agus Aire Stáit don Ghaeilge, don Ghaeltacht agus do na hOileáin, Joe McHugh T.D., suíomh athdheartha dúchas.ie agus leagan digitithe de Bhailiúchán Grianghraf Chnuasach Bhéaloideas Éireann ag ócáid i Leabharlann Náisiúnta na hÉireann ar an 26 Meán Fómhair.

Screen Shot 2017-10-17 at 16.49.22

Rinneadh suíomh nua a dhearadh le freastal ar na hacmhainní agus feidhmeanna breise a cuireadh le suíomh dúchas.ie ó seoladh den chéad uair ag deireadh 2013 é. Is é an Bailiúchán Grianghraf an acmhainn is déanaí a cuireadh leis an suíomh. Tá c.10,000 grianghraf ón gCnuasach digitithe, catalógaithe agus curtha ar fáil ar dúchas.ie. Baineann cuid mhaith de na grianghraif le tús an fichiú haois agus tá grianghraif ann a thóg idir ghrianghrafadóirí gairmiúla, bhailitheoirí Choimisiún Béaloideasa Éireann agus daoine eile. Tá na grianghraif rangaithe de réir 14 ábhar a chlúdaíonn féilte, toibreacha beannaithe, lonnaíocht, an pobal, cluichí & caithimh aimsire agus bailiú an bhéaloidis, ar ndóigh, agus go leor eile.

C016.01.00011

(Foinse: https://www.duchas.ie/en/cbeg/35581)

Tá obair an Choimisiúin le brath i ngrianghraif de scéalaithe mór le rá ar nós Seán Ó Conaill, Peig Sayers agus Tomás Ó Criomhthain. Chomh maith leis sin, tá bailiúchán breá grianghraf a thóg Michael J. Murphy le linn dó bheith ag bailiú béaloidis go háirithe i gCo. Aontroma, Ard Mhacha agus Lú. Cé gur fíor a rá go bhfuil béim ar leith ar shaol na tuaithe ní dhearnadh faillí i mbailte agus i gcathracha na tíre. Baineann formhór na ngrianghraf uirbeach le Baile Átha Cliath agus go háirithe le tionscnamh bailithe béaloidis a tharla i dtús na 1980idí. Tá taifead spéisiúil déanta de na daoine, de na háiteanna agus de ghnéithe éagsúla de shaol na hardchathrach.

Dr Katie Ní Loingsigh, Eagarthóir Taighde

 

Suíomh nua dúchas.ie seolta ag Fiontar

Sheol Fiontar an suíomh nua dúchas.ie le déanaí. Is féidir nasc chuige a aimsiú ar “Bharra Fiontar”, an babhtálaí suíomhanna os cionn ainm.ie, logainm.ie, agus focal.ie, suíomhanna eile a d’fhorbair Fiontar.  Comhthionscadal idir Fiontar (DCU), agus Cnuasach Bhéaloideas Éireann (UCD) is ea dúchas.ie chun bailiúcháin Chnuasach Bhéaloideas Éireann (CBÉ) a dhigitiú agus a fhoilsiú ar líne.

duchas.ie
Leathanach baile dúchas.ie

Sheol Donnchadh Mac Fhionnlaoich, Aire Stáit sa Roinn Ealaíon, Oidhreachta agus Gaeltachta, an tionscadal ar 17 Nollaig 2013. Cuireadh an chéad leagan den suíomh ar fáil don phobal an lá céanna.

Ceann de na cnuasaigh bhéaloidis is mó ar domhan is ea CBÉ, a chuimsíonn bailiúcháin lámhscríbhinní, taifead téacs (e.g. bailiúchán sloinnte), taifead fuaime, grianghraf, agus ábhar físe. Tá c. 80,000 leathanach lámhscríbhinní scanta agus ar fáil ar dúchas.ie cheana féin, agus cuirfear ábhar nua ar fáil de réir a chéile.

Is féidir an t-ábhar a bhrabhsáil ar an suíomh faoi láthair, agus cuirfear áiseanna cuardaigh leis an suíomh i gcaitheamh 2014. Beidh bealaí ann le cuardaigh a dhéanamh de réir daoine (bailitheoirí, faisnéiseoirí), de réir topaicí, agus de réir áiteanna. Tá sé i gceist againn áis chuardaigh ghinearálta téacs a chur ar fáil freisin.

Tá an obair forbartha ar an suíomh agus ar na córais taobh thiar den suíomh á déanamh ag Fiontar, agus tá na córais seo á n-óstáil ag ISS DCU. Tá baill foirne de chuid Fiontar páirteach i mbainistiú an tionscadail, agus in innéacsú an ábhair dhigitithe.

Cuirtear mír éigin ábhartha i mbosca dar teideal “Rogha na Seachtaine” ar leathanach baile an tsuímh gach seachtain. Tá an scéal “Saint Brigid’s Crosses” as Bailiúchán na Scol roghnaithe an tseachtain seo:

duchas.ie
Pictiúr den scéal ‘Saint Brigid’s Crosses’ as Bailiúchán na Scol

Is féidir an tionscadal a leanúint ar Facebook, Twitter , agus Google+ mar a gcuirfear scéalta nuachta agus naisc chuig míreanna beáloidis spéisiúla go tráthrialta.

Brian Ó Raghallaigh

Léachtóir, Fiontar, DCU